Website onderhoud: wat is het, en waarom heeft ook een kleine site het nodig?

Een website laten maken voelt een beetje als een verbouwing: er is een moment waarop het klaar is, iedereen is tevreden en je kunt weer verder met je eigenlijke werk. Alleen is een website geen huis. Het is meer een tuin. Laat je hem een jaar met rust, dan zie je het verschil.

In dit artikel leg ik uit wat website-onderhoud eigenlijk is, waarom het ook voor een kleine site van een club, zzp'er of lokaal bedrijf belangrijk is, en wat je zelf kunt doen zonder technische kennis.

Waarom een website niet "af" is

Een website draait op software. Dat kan een systeem als WordPress zijn, een webshop-pakket of een op maat gebouwde site. Die software wordt door de makers steeds verbeterd. Soms zijn dat nieuwe functies, maar vaak zijn het ook reparaties van beveiligingsgaten die pas later zijn ontdekt.

Daarnaast verandert de omgeving waarin je site draait. Browsers worden bijgewerkt, telefoons krijgen andere schermformaten, en de server waarop je site staat krijgt nieuwe versies van programmeertalen. Een site die drie jaar geleden prima werkte, kan daardoor ineens fouten geven, of er op een telefoon gewoon raar uitzien, zonder dat jij iets hebt aangepast.

Tot slot verandert ook je eigen organisatie. Openingstijden, een nieuw bestuur, een andere dienst, een nieuw telefoonnummer. Als dat niet op de site staat, zoeken bezoekers verder bij iemand anders.

Wat valt er onder onderhoud?

Onderhoud is geen vaag begrip. Het bestaat uit een aantal concrete klussen:

• Updates uitvoeren. De software van je site, en eventuele plug-ins of uitbreidingen, up-to-date houden.
• Back-ups maken. Zodat je bij een storing of hack snel terug kunt naar een werkende versie. Een back-up die je nooit hebt teruggezet, is overigens pas betrouwbaar als je hebt gecontroleerd dat het werkt.
• Beveiliging in de gaten houden. Denk aan een geldig HTTPS-certificaat (het slotje in de adresbalk) en sterke wachtwoorden.
• Controleren of alles werkt. Werkt het contactformulier nog? Komen de berichten echt aan? Zijn er links die niet meer bestaan?
• Inhoud actueel houden. Teksten, foto's, prijzen, agenda en contactgegevens.

Niet alles hiervan hoeft door een specialist. De inhoud kun je meestal zelf aanpassen. De technische kant, zoals updates en back-ups, laten veel mensen liever aan iemand over.

Wat gebeurt er als je het overslaat?

Dat gaat vaak lang goed, en daarom wordt het zo gemakkelijk uitgesteld. Maar de risico's zijn echt:

• Beveiliging. Verouderde software is een bekend doelwit. Aanvallers zoeken niet specifiek naar jouw kleine site, maar scannen automatisch naar sites met bekende zwakke plekken.
• Een kapot contactformulier. Dit is voor veel organisaties het gevaarlijkste: je merkt niet dat aanvragen niet meer binnenkomen, totdat iemand je er maanden later naar vraagt.
• Verouderde informatie. Een agenda met activiteiten van vorig jaar of een telefoonnummer dat niet meer klopt, wekt weinig vertrouwen.
• Een trage of slecht werkende site. Bezoekers haken sneller af op een telefoon als pagina's lang laden of de tekst te klein is.

Je kunt zelf nagaan hoe het ervoor staat. In mijn eerdere artikel over een website-check in tien minuten loop ik daar stap voor stap doorheen.

Wat kun je zelf doen?

Ook zonder technische achtergrond kun je een aantal dingen regelmatig controleren. Plan bijvoorbeeld elk kwartaal een vast moment in je agenda:

1. Open je eigen site op je telefoon en klik de belangrijkste pagina's door.
2. Stuur jezelf een bericht via het contactformulier en kijk of het aankomt.
3. Lees de homepage kritisch: klopt alles nog, van openingstijden tot het laatste nieuwsbericht?
4. Controleer het slotje in de adresbalk. Staat er een waarschuwing, dan is er iets mis met je certificaat.
5. Vraag na wie er toegang heeft tot de beheeromgeving, en haal oude accounts weg, bijvoorbeeld van een vorig bestuurslid of een bureau waarmee je niet meer werkt.

Dit kost een halfuur en voorkomt veel ergernis.

Zelf doen of uitbesteden?

Dat hangt af van hoeveel tijd en zin je erin hebt. Een kleine site met weinig wijzigingen kun je met een beetje discipline zelf bijhouden. Zodra je site wat groter is, een webshop heeft, of je simpelweg geen zin hebt om je er elke maand mee bezig te houden, loont het om dit uit handen te geven.

Als je dat doet, vraag dan vooraf duidelijk wat er precies is inbegrepen. Gaat het alleen om updates, of ook om back-ups, controles en kleine aanpassingen? En wie is er bereikbaar als er iets misgaat? Een goede afspraak voorkomt discussies achteraf.

Tot slot

Onderhoud is niet spannend, en dat is precies de bedoeling. Als het goed gaat, merk je er niets van. Je site blijft gewoon doen wat hij moet doen: bezoekers informeren en contact mogelijk maken.

Twijfel je hoe het met jouw site is gesteld, of wil je weten wat onderhoud in jouw situatie zou inhouden? Neem gerust contact met me op via rivsenn.com/contact.php. Dan kijk ik vrijblijvend met je mee en vertel ik eerlijk wat nodig is en wat niet.