Is mijn website gehackt? Zes signalen die je zelf kunt zien

Veel ondernemers denken dat een hack iets is dat alleen bij grote bedrijven gebeurt, en dat je het meteen merkt als het jou overkomt. In de praktijk is het vaak andersom. Kleine sites worden juist vaak geraakt, en het gebeurt stilletjes: je site ziet er voor jou gewoon normaal uit, terwijl er op de achtergrond dingen op staan die er niet horen.

Ik bekijk als ontwikkelaar regelmatig websites van bedrijven in de regio. Daarom schrijf ik hier op waar je zelf op kunt letten. Je hebt er geen technische kennis voor nodig, alleen vijf minuten en een open blik.

Waarom een hack zo lang onopgemerkt blijft

Een hacker wil meestal niet dat jij het ziet. Het doel is vaak niet je site kapotmaken, maar je site gebruiken: voor verborgen reclame, voor doorverwijzingen naar andere sites of om bezoekers ongemerkt ergens heen te sturen. Zolang jouw pagina er netjes uitziet, merk jij niets en blijft het lang zitten.

Het gevolg komt later. Zoekmachines zien de vreemde inhoud wel en kunnen je site minder vertrouwen. Klanten krijgen soms een waarschuwing in de browser. En in het slechtste geval raken gegevens van bezoekers of klanten in verkeerde handen.

Signaal 1: je site staat raar in Google

Zoek in Google op je eigen bedrijfsnaam. Zie je titels of omschrijvingen in een andere taal, of over onderwerpen die niets met jouw bedrijf te maken hebben, zoals gokken, medicijnen of merkkleding? Dan staat er waarschijnlijk iets op je site dat jij niet hebt geplaatst.

Je kunt ook zoeken op site:jouwwebsite.nl (met jouw eigen adres). Je ziet dan alle pagina's die Google van je site kent. Staan er pagina's tussen die je niet herkent, dan is dat een reden om verder te kijken.

Signaal 2: bezoekers worden ergens anders heen gestuurd

Klik je zelf of via een bekende op je site vanaf Google of vanaf je telefoon, en beland je op een heel andere pagina? Soms gebeurt dit alleen op een telefoon, of alleen als je via Google binnenkomt, en niet als je het adres zelf intypt. Daarom is het slim om je site ook eens op een telefoon te openen, via Google.

Signaal 3: een waarschuwing in de browser

Zie je een waarschuwing zoals "Deze site is mogelijk onveilig" of een rode pagina voordat je op je site komt? Dan heeft de browser of Google iets gevonden. Neem dat serieus, ook als je zelf niets raars ziet. Het kan ook gaan om een verlopen beveiligingsbewijs (het slotje in de adresbalk), maar dat is dan hetzelfde soort probleem: bezoekers haken af.

Signaal 4: tekst of links die je niet herkent

Soms staat er onderaan een pagina, in een hoekje of zelfs buiten beeld een blok tekst met links. Je ziet het misschien niet gewoon op het scherm, maar het staat wel in de pagina. Een eenvoudige manier om te kijken: selecteer de hele pagina (Ctrl+A of Cmd+A) en kijk of er plotseling tekst oplicht op plekken waar je niets zag. Je kunt de pagina ook laten voorlezen of in leesmodus bekijken.

Signaal 5: je site is ineens traag of onbereikbaar

Een site die opeens traag is, of af en toe niet bereikbaar, heeft niet altijd een hack als oorzaak. Het kan ook aan je hosting liggen. Maar als het samenvalt met een van de andere signalen, is de kans groter dat er iets niet klopt.

Signaal 6: je beheerders of berichten veranderen

Zie je in je beheeromgeving gebruikers die je niet kent? Krijg je mails over wachtwoorden die je niet hebt aangevraagd, of berichten via je contactformulier die er vreemd uitzien? Dat kan wijzen op iemand die probeert binnen te komen, of die al binnen is.

Wat je meteen zelf kunt doen

Je hoeft niet in paniek te raken. Dit zijn rustige, verstandige eerste stappen:

• Maak eerst een reservekopie van de site zoals hij nu is, zodat je kunt terugvinden wat er gebeurd is.
• Verander je wachtwoorden: voor de beheeromgeving, de hosting en je e-mail. Gebruik overal een ander, lang wachtwoord.
• Controleer je gebruikers: haal accounts weg die je niet kent.
• Kijk of alles is bijgewerkt: de site zelf, het thema en de uitbreidingen. Oude versies zijn vaak de reden dat iemand binnenkomt.
• Neem contact op met je hostingpartij: zij kunnen vaak meekijken en soms zelf een scan doen.

Wanneer je een vakman erbij moet halen

Als je een van deze signalen echt ziet, laat dan iemand de site goed nalopen. Alleen de vreemde tekst weghalen is meestal niet genoeg: als de manier waarop iemand binnenkwam niet wordt gevonden en dichtgezet, komt het vaak terug. Een goede opschoning bestaat uit het weghalen van wat er niet hoort, het dichtzetten van de weg naar binnen, het bijwerken van alles en het controleren of het echt weg is.

Voorkomen is makkelijker dan genezen

Het meeste gaat mis door zaken die klein lijken: een uitbreiding die niet is bijgewerkt, een wachtwoord dat te simpel is of een oude site waar niemand meer naar omkijkt. Een vast moment om je site na te lopen, bijvoorbeeld een paar keer per jaar, scheelt veel gedoe. Heb je daar geen tijd of zin in, dan is onderhoud een eenvoudige oplossing: iemand die er vaste momenten naar kijkt.

Wil je dat ik even meekijk?

Twijfel je over je eigen site, of heb je een van deze signalen gezien? Neem dan gerust contact met me op via rivsenn.com/contact. Ik kijk er vrijblijvend naar en zeg je eerlijk wat ik zie, ook als het meevalt.

Mike